روشهای تشخیص هویت بیومتریک
امنیت فیزیکی شبکه
امنیت فیزیکی حفاظت از پرسنل , اجزای سختافزاری , برنامهها , شبکهها و دادهها از شرایط و رخدادهای فیزیکی میباشد که ممکن است باعث ایجاد آسیب جدی به یک سازمان یا موسسه یا آژانس شود . این امنیت فیزیکی شامل حفاظت از آتش و بلایای طبیعی , دستبرد , سرقت , خرابکاری و هک نیز میشود .
بسیاری از حملات داخلی نتیجه عبور از لایه امنیت فیزیکی است . وقتی که یک هکر دسترسی فیزیکی به یک سرور یا یک سیستم یا یک پورت شبکه پیدا کرد, نتیجه آن مصیبت خواهد بود (بدون امنیت فیزیکی , امنیت نرم افزاری معنایی نخواهد داشت) . علاوه بر این تشخیص اینگونه رخنه در شبکه بسیار دشوار است و تشخیص و مکان یابی آن بسیار سخت .
اقدامات لازم برای حفاظت فیزیکی :
- قفل کردن اتاق سرور.
- نصب دوربینهای مدار بسته و نظارت بر آنها.
- ایمن کردن کامپیوترها.
- مانع از بازکردن کامپیوترها توسط اشخاص متجاوز.
- محافظت از دیوایسهای قابل حمل.
- ایمن سازی بک آپها (پشتیبانها).
- غیرفعال سازی درایوهای برداشتنی (مثل یو اس بی درایو).
- محافظت از پرینترها.
- ایجاد نشان یا Badge برای تمامی کارمندان و پیمانکاران.
- ایمن سازی پارکینگ و انبارهای سازمان.
- امنیت دربها و دفاتر و تجهیزات هشدار دهنده.
- روشهای تشخیص هویت بیومتریک
روشهای تشخیص هویت بیومتریک (Biometric Methods)
پیشگفتار
یکی از مباحث مهم در جامعه امروزی که دغدغه بسیاری از کارشناسان و همچنین کاربران میباشد بحث امنیت و تشخیص و تایید هویت است.
امروزه در امور مربوط به امنیت اماکنی مانند دانشگاه ها، فرودگاه ها، وزارتخانهها و حتی شبکههای کامپیوتری استفاده از روشهای بیومتریک در تشخیص هویت یا تایید هویت افراد بسیار متداول شده است.
سیستمهای پیشرفته حضور و غیاب ادارات، سیستمهای محافظتی ورود خروج اماکن خاص، نوتبوکهای مجهز به Finger Print و … از روشهای مختلف تشخیص هویت بیومتریک استفاده میکنند.
در این ارائه سعی میکنیم به صورت مختصر، مروری بر روشهای مختلف بیومتریک داشته باشیم.
مقدمه
کلمه Biometric از ترکیب دو کلمه یونانی bios (زندگی) و metrikos (تخمین) شکل گرفته است.
بیومتریک عبارت است از، تشخیص هویت افراد با استفاده از ویژگیهای فیزیولوژی و رفتاری آنها.
این یک تعریف کلی از واژه بیومتریک است. با استناد به این تعریف میتوان گفت که همه افراد در زندگی روزمره خود، ناخودآگاه از بیومتریک استفاده میکنند. به عنوان مثال هویت افرادی که با آنها سرو کار داریم را میتوان از روی صدا، چهره و حتی طرز راه رفتنشان تشخیص دهیم بنابراین میتوان تاریخچه استفاده از بیومتریک را به قدمت تاریخ بشر دانست.
سیستمهای بیومتریک
سیستمهای بیومتریک باید با درصد قابل توجهی قابل اعتماد باشند تا سیستم در تشخیص افراد و اجازه دسترسی آنها اشتباه نکند.
در مقایسه با روشهای سنتی تشخیص هویت مانند رمز عبور و کارت شناسایی میتوان به این مزایای بیومتریک اشاره کرد:
• قرض داده نمیشوند.
• دزدیده نمیشوند.
• گم و یا فراموش نمیشوند.
• خراب نمیشوند.
معمولا یک سیستم بیومتری به کمک الگوریتمهای تشخیص الگو ( Pattern Recognition)
سعی در استخراج ویژگیهایی (features) از رفتار یا ساختار فیزیولوژی فرد میکند و سپس این ویژگیها را در دیتابیسی ( برای تشخیص و تایید هویت) ذخیره میکند. سیستمهایی که بر اساس علائم فیزیولوژی عمل میکنند بسیار مطمئنتر از سیستمهای رفتاری هستند.
یک سیستم بیومتریک شامل ۴ بخش بنیادی است :
- Sensor Module : قسمت نمونه برداری که اطلاعات خام مورد نیاز را جمع آوری میکند. مانند تصویر اثر انگشت.
•Feature extraction Module : قسمت پردازش برای استخراج ویژگیها از اطلاعات مرحله قبل.
• Matching Module : قسمت مطابقت که بررسی میکند آیا اطلاعات جمع آوری شده با اطلاعات الگو مطابقت میکند یا خیر؟ مثلا تشخیص میدهد که آیا اطلاعات به دست آمده میتواند متعلق به یک اثر انگشت باشد یا خیر، در صورت مطابقت بر حسب نیاز آن را ذخیره میکند و یا به مرحله بعدی برای تشخیص هویت میرود.
• Decision-making Module : قسمتی که اطلاعات ورودی (ویژگیها) را با اطلاعات ذخیره شده مقایسه میکند و اگر شباهت از درصد معلومی بالاتر بود به فرد اجازه دسترسی میدهد در غیر اینصورت پیغام خطا میدهد.
خصیصههایی که به منظور بیومتریک استفاده میشوند باید دارای ۴ ویژگی زیر باشند:
- Universality : تمامی افراد داشته باشند.
•Distinctiveness : در دو فرد مشابه نباشد.
• Permanence : در طول زمان تغییر نیابد.
• Collectability : قابل جمع آوری باشد.
متدهای امروزی در بیومتریک
در این قسمت متدهای متداول و غیر متداول بیومتریک را معرفی خواهیم کرد و از بیان جزئیات وسایل و الگوریتمهای پردازشی خودداری خواهیم کرد و تنها به بیان مزایا و معایب هر روش میپردازیم.
لازم به توضیح است که از بیومتریک در دو فیلد مجزا میتوان استفاده کرد:
تشخیص هویت(Identification):
در این فیلد سعی میشود که هویت شخص دقیقا مشخص گردد.
تایید هویت(Verification) :
در این فیلد بررسی میکنند که آیا فرد مطابق با هویت ادعا شده هست یا خیر؟
سیستمهایی که قادر به تشخیص هویت هستند، حتما میتوانند تایید هویت را انجام دهند ولی بر عکس آن قطعی نیست.
اثر انگشت(finger Print) :
این روش متداولترین متد مورد استفاده در بیومتریک است و چیزی جز اثر پستی و بلندیهای نوک انگشت هر فرد نیست. سابقا اثر انگشت را توسط فشار دادن انگشت جوهری بر کاغذ به دست میآوردند ولی امروزه ، از نوک انگشت تصویری دیجیتالی تهیه میشود.
برای تهیه تصویر دیجیتالی اثر انگشت از سه نوع اسکنر استفاده میشود:
اسکنرهای نوری (optical) ، اسکنرهای اولتراسوند(ultrasound) و اسکنرهای نیمه هادی (semiconductor capacitors).
نوع سوم مقرون به صرفهترین اسکنر امروزی است و در اکثر نوت بوکها از این نوع اسکنر استفاده میشود.
نوع اول در اثر تماس مکرر انگشت با سطح آن ها، سطوح شان چرب و مات میشد و کارایی شان به شدت افت میکرد ولی در سنسورهای نوع سوم این مشکل وجود ندارد.
از انواع مشابه این روش میتوان به اثر کف دست(Palm Print) و اثر کف پا
(Foot print) نیز اشاره کرد. بیومتریک با استفاده از اثر انگشت متداولترین و در عین ارزانی یکی از مطمئنترین روشهای تشخیص هویت است.
روش تشخیص زنده بودن انگشت
الگوی دمایی نوک انگشت
تشخیص از طریق تعرق بافت انگشت
روشهای اندازه گیری دمای بافت
ایجاد گرما در محل قرار گیری انگشت
تشخیص زنده بودن اثر انگشت بر پایه آنالیز ویولت
عنبیه(Iris)
ساختار شکل گیری عنبیه از ماه سوم جنین آغاز و تا ماه هشتم کاملا تثبیت میگردد. ظاهر و ساختار ( Pattern ) پیچیده عنبیه به ما این امکان را میدهد تا ویژگیهای قابل قیاس زیادی از آن استخراج کنیم. تصویربرداری از سطح عنبیه کار چندان سختی نیست ولی نکات دردسر سازی دارد. مثلا اگر نور محیط تغییر کرده باشد و یا زاویه چرخش چشم مناسب نباشد و همچنین اگر کنتراست، رزولوشن و فوکوس تصویر تغییر کرده باشد، امکان خطا بسیار بالا میرود این روش توانایی تشخیص هویت را نیز دارد.
طرز حرکت (Gait)
این متد یکی از روشهای جدید است که تا به حال بهطور رسمی از آن استفاده نشده و مستلزم تحقیقات بیشتری است. این روش دقت بالایی ندارد و میتواند در مواردی که احتیاج به امنیت بالایی نیست، استفاده شود.
مهمترین مزیت این روش اینست که میتوانند از فاصله غیر نزدیک هویت فرد را تشخیص دهند( مانند تصاویر در شبکه دوربینهای مدار بسته) در حالیکه بقیه متدهای بیومتریک مانند اثر انگشت احتیاج به همکاری شخص و نزدیک بودن او برای ضبط اطلاعات میباشد. در این سیستم نحوه تحرک اندامهای مختلف بدن هنگام راه رفتن بررسی و تحلیل میگردد.
طرز راه رفتن یکی از اعمال رفتاری است و امکان دارد در گذر زمان تغییر یابد.
از طرفی از آنجا که برای پردازش این روش احتیاج به پردازش بر روی تصاویر ویدیویی است، روشی با پردازش سنگین و در نتیجه گرانقیمت است. به همین دلایل این روش اصلا رایج نشده است.
شبکیه (Retina)
در این روش از سطح شبکیه تصویربرداری میشود و ساختار رگهای پشت شبکیه مورد پردازش قرار میگیرد. ساختار این رگها برای هر فرد با فرد دیگری، حتی در دوقلوهای همسان نیز فرق دارد. از آن جهت که امکان دسترسی به شبکیه وجود ندارد، این روش در مقایسه با روشهای دیگر مانند اثر انگشت، عنبیه و … از امنیت بالاتری برخوردار است. بهطور مثال در اثر انگشت میتوان از لایههای پوست مصنوعی و در عنبیه از لنزهای خاص برای تقلب استفاده کرد، ولی امکان دسترسی به شبکیه برای تقلب وجود ندارد.
محدودیتهای تصویربرداری همانند عنبیه است ولی با حساسیت کمتر. از طرفی به دلیل تابش نور اندکی به درون مردمک برای تصویربرداری این روش تا حدودی آزار دهنده است و مانع عمومیت یافتن آن شده است این سیستم توانایی تشخیص هویت را دارد.
چگونگی تایپ با کیبورد(KeyStroke)
کارشناسان بر این باورند که هر فرد هنگام تایپ بر کیبورد، از الگوی رفتاری خاصی جهت ضربه زدن به کیبورد استفاده میکند. به این روش ریتم تایپ (typing rhythm ) نیز گفته میشود. در این سیستم کاربر کلمه خاصی را بهطور متناوب وارد میکند و نحوه تایپ (فواصل زمانی بین ضربه زدن کلیدها) ثبت و سپس تحلیل میگردد.
این متد برای تشخیص هویت نمیتواند کارا باشد و تنها در بعضی مواقع برای تایید هویت بکار گرفته میشود.
از این روش در تعدادی از کامپیوترهای شخصی و نوتبوکها برای افزایش امنیت استفاده شده است.
گوش(Ear)
از گوش به دو شکل برای تشخیص هویت استفاده میشود:
شکل و ساختار لاله گوش در افراد مختلف متفاوت است .
اکوی صدای خروجی از کانال گوش برای هر فرد با فرد دیگری متفاوت است.
تا به حال این روش کارایی زیاد و قابل اعتمادی برای تشخیص هویت نداشته است و مواردی اندک برای تایید هویت از آن استفاده شده است.
شکل هندسی دست و انگشت ( Hand & Finger Geometry)
آنچه که در این روش مورد تحلیل و مقایسه قرار میگیرد، طول و قطر انگشت ها، مکان مفاصل، شکل و سایز کف دست است. این تکنیک بسیار ساده و مقرون به صرفه است. تغییرات ظاهر پوست مانند خشکی انگشت، در نتیجه مقایسه تاثیر گذار نیست در حالیکه در روش اثر انگشت لازم است که پوست حالت غیر خشک و معمولی داشته باشد. با این حال ساختار هندسی بیان شده در افراد مختلف واقعا یک پدیده متفاوت نیست و ممکن است چند نفری یافت شوند که دارای مشخصات یکسان باشند، از این رو این روش برای تشخیص هویت در بین خیل انبوه کاربران استفاده نمیشود و معمولا تنها برای تایید هویت ( بعد از تشخیص هویت اولیه مانند اثر انگشت) و یا برای وارد شدن به اتاقی در یک دپارتمان ( ورودی دپارتمان نیز محدود به روشهای بیومتریک است) از آن استفاده میشود. از طرفی ساختار هندسی اشاره شده میتواند در طول رشد و یا عوامل دیگر مانند استفاده از انگشتر تغییر یابد و این مسائل به شدت از کارایی این روش میکاهند.
ورید و رگها (Vein & Vascular Patterns)
در این روش از رگهای زیر پوست فرد تصویر تهیه میشود و ساختار آنها مورد پردازش و تحلیل قرار میگیرند. ساختار این رگها برای افراد مختلف منحصربهفرد است. روشهای مختلفی برای تصویربرداری وجود دارد که معمولترین آنها دوربینهای مادون قرمز و سنسورهای حرارتی لمسی مادون قرمز است.
عموما از رگهای پشت کف دست، کف دست و رگهای انگشتان دست برای این نوع بیومتریک استفاده میشود. از آن جهت که شکل و حالت پوست در نتیجه این سیستم تاثیر ندارد، این روش نسبت به روشهای اثر انگشت و شکل هندسی دست دارای امنیت بیشتر است.
لبها (Lips)
تا به حال این نوع از بیومتریک پیشرفت و کاربرد خاصی نیافته است. از لب به عنوان بیومتریک به یکی از سه طریق زیر استفاده میشود :
• اثر لب (Lips Print) : همانند اثر انگشت است با این تفاوت که اثر لب را ثبت میکنند. لب نیز همانند انگشت دارای منحنیها و خط و خطوط مختص به هر فرد است. این روش تا حد زیادی قابل اعتماد است.
• نحوه تحرک لبها(Lips Movement): این روش همانند Gait یک روش رفتاری است و در تشخیص گوینده به ما کمک میکند؟ روش دقیقی نیست و میتواند تنها برای تایید هویت استفاده شود.
• شکل لبها(Lips Shape): میتواند برای تایید هویت به کار رود و مرسوم نیست.
تشخیص چهره( Face recognition)
انسانها به طور معمول بیش از هر روش بیومتریکی از تشخیص چهره برای شناخت و شناسایی همدیگر استفاده میکنند. از چهره به چندین نحو مختلف به منظور بیومتریک استفاده میشود:
• ساختار هندسی چهره(Facial Geometry Recognition):
در این شیوه مشخصات فیزیکی صورت مانند مکان چشم، بینی، لب، … و ارتباط بین آنها را تحلیل میکنند. تصاویر تهیه شده میتوانند سه بعدی نیز باشند،این شیوه بسیار پرکاربردتر از بقیه متدهاست.
- ساختار ظاهری پوست(Skin Pattern Recognition ):
در این روش چین و چروکهای صورت بررسی میشود. این ساختار همانند اثر انگشت در افراد مختلف متفاوت است.
- مشخصه گرمایی صورت (Facial Thermogram ): در این مدل توسط دوربینهای مادون قرمز از صورت تصویربرداری میشود. نقاط مختلف صورت براساس میزان حرارت و دمایی که دارند در تصویر دیده میشوند(نقشهای از سطح صورت تهیه میشود). از آنجا که تجمع رگهای زیر پوست صورت در هر فرد شکل متفاوتی دارد، تمایز رنگ بین نقاط مختلف صورت ثابت میماند. به عنوان مثال در شکل سمت چپ فرد حالت عادی دارد و در سمت راست حالت عصبی دارد، با این حال کاملا میتوان مشاهده کرد که نقاطی که در تصویر سمت چپ قرمزتر از بقیه نقاط بودند باز هم در تصویر سمت راست قرمزتر از باقی نقاط هستند. با این حال تمایز و اختلاف رنگ در نقشه صورت تغییر نکرده است. البته این سیستم به دلیل محدودیتهای مختلفی که دارد چندان عمومیت نیافته است .
• لبخند(Smile): تفاوت بین چهره در حالت عادی و هنگامی که لبخند میزنیم را تحلیل میکنند.
ناخن(Nail)
این متد کاملا جدید است و تحقیقات گستردهای روی آن صورت نگرفته است. از ناخن به دو شکل برای بیومتریک استفاده میکنند:
• رشتههای گوشت زیر ناخن(Nail Bed): اگر در ابعاد میکروسکوپی به سطح نرم زیر ناخن نگاه کنیم، در مییابیم این سطح دارای برآمدگیهایی موازی و رشته مانند است. این قسمت شامل مویرگها، اعصاب و …است در طول سن این برآمدگیها یا رشد طولی دارند یا پهنتر میگردند ولی در هرحال وجود دارند. ادعا میشود که ساختار و شکل این رشتهها همانند اثر انگشت و عنبیه در افراد مختلف، متفاوت است.
• Nail RFID: این روش بسیار به ندرت استفاده شده است. در این روش یک میکرو چیپ RFID بر روی سطح ناخن قرار میگیرد و میزان خاصیت خازنی بین سطح بالایی ناخن و سطح گوشت را میسنجد. این میزان خازن برای هر فرد منحصربهفرد است.
طیف الکترو مغناطیسی پوست(Skin Spectrum)
در این روش توسط دیودهای نوری (LED) به سطح پوست یک سری نور خالص با طول موجهای مختلف میتابانند و توسط تعدادی فتو دیود(photo diode) میزان شدت موج برگشتی از سطح پوست را ثبت و سپس اطلاعات را تحلیل میکنند. میزان جذب و انعکاس نور (به طور کلی هر موجی متناسب با طول موجش) توسط پوست هر فرد متفاوت با دیگران است و این مطلب اساس روش مذکور است.
صدا (Voice)
این روش هم بسیار برای ما انسانها آشناست بهطوریکه در مکالمات تلفنی به راحتی و بدون آنکه چهره فرد را ببینیم، قادر به تشخیص هویت طرف مقابل هستیم. در سیستمهای پردازشی این فیلد به نام “تایید گوینده” یا همان Speaker Verification شهرت یافته است و الگوریتمهای زیادی
بدین منظور معرفی شدهاند. یکی از سادهترین انواع این الگوریتمها بر اساس بمی یا زیری صدای فرد است. صدای هر فرد در حالت عادی و از آن دقیقتر هنگام ادای کلمه رمز دارای دامنههای خاصی از فرکانسهای مختلف است. در حقیقت طیف سیگنال صدای فرد هنگام ادای کلمه عبور را با طیف ثبت شده در دیتابیس مقایسه میکنند.
Speaker Verification با Speech Recognition تفاوت زیادی دارد،در Speech Recognition سعی بر اینست که، به طور اتوماتیک دریابیم فرد (مهم نیست چه کسی) چه حرف یا کلمهای را ادا نموده است. این فیلد پژوهشی در امر دستور دادن، آموزش دادن و درک روباتها اهمیت بالایی پیدا میکند.
دست خط و امضا(Handwriting & Signature)
در این روش میتوان هم از حالت استاتیک امضا و هم از حالت دینامیک امضا کردن، برای تایید هویت استفاده کرد.
روشهای دینامیک، از الگوریتمهای تشخیص دست خط
(Handwriting Recognition) و تشخیص امضا (Signature Recognition) استفاده میکنند. این روش ها، مسیری که قلم فرد برای نوشتن یک کلمه ثابت (امضا) طی آن حرکت میکند، را آنالیز میکنند. از ویژگیهای معمول برای مقایسه میتوان به سرعت حرکت، مسیر جابجایی و میزان فشار قلم بر کاغذ یا صفحه لمسی اشاره کرد.
حالت استاتیکی امضا(خود شکل نهایی امضا) نیز برای تایید هویت بسیار پرکاربرد و یکی از اولین روشهای تایید هویت بوده است ولی در زمینه Handwriting Recognition قرار نمیگیرد.
DNA
بدون شک Deoxyribonucleic Acid یکی از مطمئنترین روشهای تایید هویت است.
DNA ، کدی یک بعدی و منحصر به هر فرد است. در حالیکه این روش دقیقترین شکل بیومتریک است ولی از آن در تامین امنیت شبکهها و اماکن و… استفاده نمیشود، زیرا این روش اصلا سریع نیست و همچنین تا به حال فرایندی اتوماتیک و مقرون به صرفه برای آن معرفی نشده است ( فرایند به دست آوردن این کد، احتیاج به ابزار و مواد شیمیایی خاصی دارد).
البته ساختار DNA در دوقلوها تا حد زیادی شبیه است و در دوقلوهای همسان کاملا یکسان است و عیب بزرگی برای این متد است ولی از دقت و صحت این روش در تشخیص هویت نمیکاهد.
نمایشگر دمای نقاط بدن (Infrared thermogram)
نقاط مختلف یک جسم یا بدن بر اساس نوع و میزان حرارتش امواج مادون قرمز تابش میکند. این روش یک روش کلی برای به دست آوردن اطلاعات تصویر است و میتواند برای تصویربرداری در خیلی از فیلدهای اشاره شده در بالا مانند اثرانگشت، کف دست، رگهای زیر پوست، گوش و … به کار رود.
در این روشها الگوی حرارتی تابش شده از صورت فرد، دستها و یا حتی رگهای فرد را به کمک یک دوربین مادون قرمز ضبط و سپس پردازش مناسب را انجام میدهند. این الگوها برای هر فرد منحصر به او میباشد. به دست آوردن این نوع اطلاعات خام از افراد مشکل نیست ولی دقت در تصویربرداری مشکل خواهد بود. چرا که، اگر فرد در محیطی با یک منبع حرارتی قوی باشد و یا در دستش یک فنجان چای گرم باشد، تمامی محاسبات اشتباه میشوند. از این رو برای استفاده از این شکل بیومتریک، اتاقکهای مخصوصی در نظر میگیرند که یقینا سبب صرف وقت، هزینه، و همچنین عدم راحتی کاربر میشود.
روشهای دیگر
در این قسمت روشهای غیر متداول و تحت مطالعه را فقط نام میبریم:
• سیگنال قلبی و خون (electrocardiogram)
• عطر و بو مربوط به هر فرد (odour )
• انعکاس صوت در مغز (Reflection of acoustic waves in the head)
• مقاومت الکتریکی پوست (Skin impedance)
• شکل ظاهری دست مشت شده (Knuckle creases Articulations)
• چین خوردگیهای پوست انگشت (Finger wrinkles)
• چگونگی در دست گرفتن اجسام (Dynamic Grip Recognition)
• صدای منتقل شده از استخوانهای انگشت پس از تحریک یک پالس صوتی (Bone sound transmission)
• موج مغناطیسی منتشر شده از انسان(Bioelectric field)
• نحوه رد گیری چشم (Eye movement tracking)
• توپوگرافی سطح قرنیه (Corneal surface topography)
• شکل سه بعدی انگشت (3D Finger surface)
• طیف حاصل از سیگنالهای مغزی (EEG)
• شکل سینوسهای جلویی سر (Frontal Sinus Recognition)
مقایسه میزان کاربرد متدها
در این بخش، مقایسهای بین روشهای متداولتر بیومتریک انجام میدهیم. سادهترین و جامعترین نوع مقایسه را میتوان در جداول ۱ و ۲ مشاهده کرد. این دو جدول به گونهای کامل و واضح مقایسه را نمایش میدهند.
سخن پایانی
یکی از مهمترین مسائل امروز، تامین امنیت جان، مال و اطلاعات است و بدون شک سیستمهای بیومتریک یکی از پرکاربردترین سیستمها برای نیل به این هدف هستند. در این مبحث سعی شد به شکلی مصور و در نهایت اختصار مروری بر روشهای بیومتریک داشته باشیم. لازم به ذکر است که به دلیل ساده نگاری و اجتناب از گنگ شدن مطالب، از بیان جزئیات الگوریتمها و ویژگیها در طی این ارائه پرهیز شد.
برای اطلاع از فنآوریهای نوین ارتباطی شبکههای وایرلس و مایکروویو و مراکز تلفنی تحت شبکه از کانال تلگرامی ما به آدرسهای Wireless_tech@ و Voip_Tech@ دیدن فرمایید.