داده نما
🛒 فروشگاه داده نما بلاگ آموزشی

BTSهای مخابراتی

آخرین به‌روزرسانی: 2026/09/25
BTSهای مخابراتی

BTS مخفف کلمه Base Tranceiver Station است.

برای دریافت امواج از شبکه های ارتباطی و ارسال آن به گوشی های تلفن همراه نیاز به نصب آنتن هایی است که آنها را BTS می نامند.

دلایل نصب bts

  • تامین پوشش رادیوپی (بیشتر در جاده ها و یا نقاطی که سیگنال ضعیف هست)
    2.تامین نیاز های ترافیکی

نحوه نصب آنتن های BTS

  • نصب آنتن های BTS در فواصل معین (این فواصل بر اساس قواعد خاصی تعیین می شوند که از جمله آنها می توان به ظرفیت آنتن منصوبه ، تعداد مشترکین موجود در هر منطقه و کاهش تشعشات آنتن اشاره کرد)
  • نزدیک بودن آنتن های BTS باعث کاهش تشعشات می شود به طوریکه در طی یک مسیر چند آنتن BTS برای پوشش دهی نصب می شود .تعداد آنتن های BTS معمولا در مناطقی که استفاده از تلفن همراه بیشتر است زیاد می شود مثلا در شهر های بزرگ تعداد آنتن های BTS بیشتر از مناطق دیگر است .

اجزای تشکیل دهنده BTS

  • BTS ها از سلو لهایی تشکیل شده اند ، هر سلول ۳ سکتور دارد که هر کدام حدود ۱۲۰ درجه را پوشش می‌دهند، اما هر سکتور می‌تواند مستقل نیز نصب شود تا محل‌های خاصی را پوشش دهد.
  • در هر سکتور حداکثر چهار TRX فعال می شود به ازای هر TRX هشت مشترک می توانند همزمان صحبت کنند پس هر ایستگاه حداکثر ۹۶ مشترک را برای مکالمه پشتیبانی می کند.
  • اندازه سلولهای آنتن های BTS بستگی به فاصله این آنتن ها دارد .
  • TRX مخفف کلمه transceiver است و در آنتن های BTS به عنوان فرستنده و گیرنده عمل می کند . از دیگر اجزاء BTS می توان به پنل اشاره کرد که این پنلها توسط کابل هایی به نام FEEDER به آنتن ها وصل می شود .

نحوه انتشار پرتوهای منتشر شده از bts

با دور شدن از آنتن، مقادیر پرتو کاهش می‌یابد، و همین امر باعث می شود پرتوهای منتشر شده در محل استقرار مردم پایین باشد.

نتیجه : با افزایش فاصله از آنتن شدت پرتو به شدت کاهش می یابد.

نحوه انتشار پرتوهای رادیویی آنتن bts در فضا

با برخورد امواج به یک ساختمان بخشی از انرژی وارد ساختمان می شود تا امکان استفاده از تلفن همراه در ساختمان فراهم شود و درصدی از روی سطح ساختمان بازتاب می شود تا مسیر خود را ادامه دهد.

میزان تاثیر امواج الکترومغناطیسی آنتن BTS تلفن همراه با توجه بشدت ومدت زمان قرار گرفتن فرد در برابر آن بیشتر می شود.

   رابطه تشعشع با  زمان

میزان تشعشع با مدت زمان رابطه مستقیم و با مجذور فاصله رابطه معکوس دارد.

میزان تاثیر امواج الکترو مغناطیسی انتن های bts با توجه به شدت و مدت زمان قرار گرفتن فرد در برابر ان بیشتر می شود.

قوی‌ترین امواج زمانی به بدن می‌رسد که فرد زیر این آنتن‌ها قرار داشته باشد.

منظور از شدت حد مجاز، حدی است که اگر توان از آن بیشتر شود، ضرررسانی امواج الکترومغناطیسی پیش‌بینی شود .

امواجی که توسط آنتن های موبایل ساطع می شوند

Bts ها امواج مایکروویو با فرکانس و توان خاصی ارسال می‌کنند. عموما نیز دو نوع موج ارسال و دریافت می‌شود که یک موج برای ارتباط با سایر آنتن‌ هاست و دارای قدرت زیادی است و نوع دیگر برای ارتباط با دستگاه‌های واقع در منطقه تحت پوشش است که قدرت کمتری دارد.

تفکیکی از تعاریف تاثیر امواج :

– هر محرکی می‌تواند تاثیری بر کاربر داشته باشد اما این تاثیر بندرت مضر است. مانند وقتی که کسی صحبت می‌کند و شما می‌شنوید، در این کار نیز امواج صوتی ارسال می‌شود و توسط اندام شنوایی شما دریافت و روی لایه‌های حساس مانند پرده گوش و استخوان‌های ریز و دیگر اجزای آن تاثیر می‌گذارد و آنها را مرتعش کرده و بعد از فعل و انفعالاتی، شما موج دریافتی را به عنوان صدا درک می‌کنید.

– ضرر داشتن نیز حدود و مقادیر مختلفی دارد و همان‌گونه که تاثیر آن برابر مضر بودن نیست، مضر بودن نیز برابر خطرناک بودن نیست. از طرفی مضر بودن در دامنه زمانی کوتاه مدت می‌تواند در زمان طولانی تشدید شود.

– خطرناک بودن یعنی بالفعل بودن اثر تخریبی. مانند خوردن ماده سمی یا برخورد با خودرو.

نرخ جذب ویژهالکترومغناطیسی (SAR)

آثار گرمایی امواج الکترومغناطیسی هنگامی اتفاق می‌افتد که انرژی الکترومغناطیسی آنقدر جذب شده باشد که منجر به افزایش دما در بافت ‌شود. در شرایط یکسان تشعشع، با بالاتر رفتن فرکانس امواج شدیدتر می‌شود.

اگر دمای بافت کمی  از دمای عادی که ۳۷ °C است، بیشتر شود، سلول‌های بافت دچار واکنش‌های بازگشتی می‌شوند (می‌توانند به حالت اولیه خود بازگردند).

با بالاتر رفتن دما بیشتر از حد ، سلول‌های بافت دیگر به صورت غیر بازگشتی تحت تاثیر قرار می‌گیرند . خود کشی سلول‌ها، از بین رفتن فعالیت آنزیم‌ها، به هم خوردن ساختار پروتئین‌ها، تبخیر شدن آب سلول و سوختن آن، انواع ساده‌ای از آثار غیر بازگشتی گرمایی است .

 از دیگر آثار گرمایی تشعشع امواج الکترومغناطیسی بر بدن انسان تغییر در آثار رفتاری وی است. اثر رفتاری هنگامی اتفاق می‌افتد که مقداری کافی از انرژی جذب شده باشد، اما کنترل گرمایی بدن اجازه نداده است، که این انرژی دمای بدن را افزایش دهد .

   اثرات بیولوژیک حاصل از تشعشعات RF

اثرات بیولوژیک حاصل از گرم شدن سریع بافت های زنده توسط انرژی RF اغلب به اثرات گرمایی معروف هستند.

تخریب بافت‌های انسان تحت اثر تابش RF شدت بالا، می‌تواند ناشی از عدم توانایی بدن در دفع یا تلف کردن گرمای زیاد تولید شده در بافت‌ها باشد.

تحت شرایط معینی تابشRF  در چگالی توان‌های ۱۰-۱ میلی وات بر سانتی‌متر مربع (mW/cm²) و بالاتر می‌تواند گرمای قابل توجهی را در بافت زنده نتیجه دهد. گسترش این گرما بستگی به عوامل متعددی نظیر فرکانس تشعشع، اندازه و شکل جسم تحت اثر تابش، مدت تابش، شرایط محیطی و راندمان تلف کردن حرارت توسط بافت دارد.

در سطوح نسبتاً پایین تابش RF مانند شدت‌های پایین‌تر از آنچه که تولید گرمای محسوس و قابل اندازه‌گیری در بافت می‌کنند، بروز اثرات سوء کاملاً به اثبات نرسیده است. چنین اثراتی اغلب بصورت اثرات غیر حرارتی شناخته می‌شوند.

ضوابط دکل آنتن

ضوابط ایمنی در مقابل تشعشعات

ماده ۵- بهره­برداران موظف به انجام کلیه اقدامات فنی لازم هستند تا انرژی تجمعی تشعشعات ساطع شده از آنتن­های منصوبه بر روی بنا یا دکل مورد نظر با سایر تشعشع کننده­ها، در محل تردد یا حضور افراد از حدود آستانه­ا­ی تعیین شده در استاندارد مصوب سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران تحت عنوان “پرتوهای غیر­یونساز-حدود پرتوگیری” با کد ۸۵۶۷ فراتر نرود.

ماده ۶- بهره­برداران موظف به اندازه گیری دوره­ای انرژی تجمعی تشعشعات ساطع شده از آنتن­های منصوبه بر روی بنا یا دکل آنتن مورد نظر با سایر تشعشع کننده­ها، در محل تردد یا حضور شهروندان که حائز قویترین تشعشع دریافتی از آنتن­های دکل مورد نظر نیز است، بوده و مقدار اندازه گیری شده به ازای هر بنا یا دکل آنتن را باید به صورت عمومی به همراه تصویر و ابعاد بنا یا دکل و نشانی محل استقرار در پایگاه اطلاع رسانی خود مننتشر نموده و نسخه­ای از آن را برای سازمان انرژی اتمی ایران و سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی ارسال نمایند.

ماده ۷- بهره­برداران موظف به انجام اقدامات فنی به منظور ایجاد حفاظت­های لازم برای تامین ایمنی تشعشعی کارکنان خود که در معرض مستمر و مستقیم تشعشعات فرستنده­های رادیویی قرار گرفته­اند، هستند؛

ماده ۸- درصورت احتمال قرارگیری مردم در محدوده غیر ایمن پیرامون آنتن، بهره­برداران موظف به حصارکشی بازدارنده و نصب علائم هشدار دهنده “احتمال دریافت انرژی تشعشعی فراتر از حد استاندارد” می­باشند؛

ماده ۹- حداقل فاصله ایمن (بر حسب متر) در فضای آزاد مقابل گلبرگ اصلی آنتن تشعشعی EIRP بیش از دو وات در فرکانسf  که مشمول سطح مجاز چگالی توان تشعشی Slim(f) (بر حسب W/m۲) ذکر شده در استاندارد “پرتوهای غیر­یونساز-حدود پرتوگیری” با کد ۸۵۶۷ برای موارد مردم و موارد شغلی است()، باید مطابق استاندارد باشد.

ماده ۱۰- در صورت استقرار بیش از یک سامانه آنتن بر روی یک دکل آنتن یا بنا، حداقل فاصله ایمن مردم و موارد شغلی در یک راستای معین برابر با مجذور مجموع مربعات حداقل فاصله ایمن تمام سامانه­های آنتن مجزای محاسبه شده طبق ماده ۹ در راستای مذکور است.

ضوابط نصب و مجوز­های نصب دکل آنتن

ماده ۱۱- نصب هرگونه سایت دکل ­آنتن زمینی در مدارس، مهدکودک­ها، بیمارستان­ها و مراکز درمانی ممنوع است و پای دکل­های مجاور نیز از پای خارجی­ترین دیوار آن باید حداقل پنجاه متر فاصله داشته باشد؛

ماده ۱۲- محل نصب دکل آنتن باید به گونه­ای انتخاب یا آماده سازی شود که دکل آنتن در هنگام انجام عملیات عمرانی در درون املاک مجاور، آسیبی نبیند و یا در اثر سقوط احتمالی دکل آنتن، با ابنیه و یا محدثات مجاور تصادم ننماید؛

ماده ۱۳- فاصله محل استقرار دکل­های آنتن سایت­های دکل آنتن زمینی مجاور در شبکه­های ارائه کننده خدمات ارتباطی به مردم در مناطق مسکونی نباید کمتر از چهارصد متر باشد؛

ماده ۱۴- زمین محل نصب دکل آنتن و تاسیسات آن نباید در معرض آسیب­های ناشی از بلایای طبیعی مانند سیل یا رانش زمین باشد

ماده ۱۵- عملیات آماده سازی دکل آنتن، نصب آنتن­های جدید بر روی دکل مشترک و استفاده مشترک دکل آنتن، نباید منجر به ایجاد تداخل و افت معیارهای کارایی واسط رادیویی در محدوده تحت پوشش دکل آنتن و سایر نقاط شبکه­های ارتباطی شود؛

ماده ۱۶- رعایت مقررات ملی ساختمان (جمشکاری – بتن – بستر سازی پایه دکل) و استانداردها برای تولید، نصب و مونتاژ دکل آنتن ضروری است.

ماده ۱۷- بهره­برداران دکل آنتن یا سامانه­های آنتن، حسب محل نصب مورد نظر، برای ایجاد سایت و استقرار دکل آنتن یا سامانه آنتن موظف به انجام یکی یا تعدادی از موارد زیر قبل از نصب هستند:

(الف) اخذ مجوزهای لازم از متولی محل مربوطه؛

(ب) اخذ مجوزهای لازم در صورت نصب در حریم­های قانونی حفاظتی و امنیتی راه­ها، اماکن و تاسیسات کشور، خطوط هوایی انتقال و توزیع برق و محدثات مجاور؛

(پ) کسب رضایت نامه ثبتی مالک، درصورت نصب در بنا یا پشت بام یا بر روی دیوار بیرونی آن؛

(ث) اخذ تاییدیه استحکام بنای انتخاب شده برای نصب دکل آنتن یا سامانه آنتن و متعلقات مربوطه صادره از سوی سازمان نظام مهندسی ساختمان یا دارندگان صلاحیت فنی مورد تایید آنها.

ماده ۱۸- ارتفاع آنتن نصب شده بر روی دیوار بیرونی بنا یا بر روی تاسیسات موجود نسبت به سطح زمین پای بنا تا پنجاه متر مقابل آنتن، نباید کمتر از پنج متر باشد؛

ماده ۱۹- تا حد امکان نمای دکل آنتن و آنتن­های منصوبه بر روی آن و تجهیزات مرتبط، متناسخ و متناسب با بافت محیطی محل نصب بوده و از منظر عمومی مخفی شده باشد؛

ماده ۲۰- نصب تابلوی مشخصات دکل آنتن قابل رؤیت در پای دکل حاوی شماره ثبت دکل، نام تولید کننده دکل، تاریخ نصب، نام حقوقی نصّاب، نام مالک حقوقی، نام اپراتورهای استفاده کننده، ارتفاع بر حسب متر، مختصات جغرافیایی تا دقت دهم ثانیه و فهرست سامانه­های آنتن منصوبه ضروری است. در مورد سامانه­های آنتن منصوبه بر روی بنا، اطلاعات مشابه باید در مکان قابل رؤیت برای ناظر نصب شود.

ماده ۲۱- همزمان با پایان استفاده از دکل آنتن برای استقرار آنتن­های فرستنده و یا آنتن­های گیرنده، مالک دکل آنتن موظف به جمع آوری آن و سازه­های مربوط می­باشد، مگر آنکه مجوزهای حفظ دکل بدون آنتن مطابق با ماده ۱۷ قبلاً اخذ شده باشد. در مورد سامانه­های آنتن منصوبه بر روی بنا یا تاسیسات، مالک سامانه آنتن موظف به جمع آوری احداثات مربوط می­باشد؛

ضوابط ایمنی محیطی

ماده ۲۲- بهره­برداران موظف هستند مجموعه دکل آنتن، سامانه­های آنتن و تجهیزات جانبی آنرا در مقابل اتفاقات محتمل بیمه نمایند.

ماده ۲۳- نصب سازه دکل آنتن باید زیر نظر مهندس ناظر قانونی، مطابق با موازین تعیین شده توسط متولی محل نصب و با رعایت کامل موارد ایمنی و اقدامات پیشگیرانه جانی و مالی برای نصّاب و مردم در محدوده کارگاه نصب انجام شود.

ماده ۲۴- درصورت وجود احتمال خطر ورود به کارگاه محل نصب ویا محوطه دکل آنتن ویا تماس با دکل آنتن، بهره­بردار موظف به نصب تابلوهای هشدار دهنده قابل رؤیت می­باشد.

ماده ۲۵- دکل­بند باید دارای گواهی­نامه احراز توانایی لازم شغلی بوده و مجهز به تجهیزات ایمنی فردی برای پیشگیری از سقوط یا ضربه و لباس مقاوم در مقابل تشعشعات رادیویی قدرتمند و داغ بودن تجهیزات باشد

ماده ۲۶- روشنایی دکل آنتن در شب و نیز رنگ­آمیزی آن، باید مطابق پیوست شماره ۱۴ استانداردهای سازمان بین­المللی هوانوردی غیرنظامی باشد.

ماده ۲۷- سامانه حفاظت در برابر صاعقه باید مطابق استاندارد بین­المللی حفاظت در مقابل رعد و برق سری IEC ۶۲۳۰۵] طراحی و اجرا شده باشد.

ماده ۲۸- کابل­های اتصال آنتن به تجهیزات جانبی باید دارای پوشش مقاوم در مقابل حرارت, شعله و اشعه ماورای بنفش خورشید باشد.

برای اطلاع از فن آوری های نوین ارتباطی شبکه های وایرلس و ماکرویو و مراکز تلفنی تحت شبکه از کانال تلگرامی ما به آدرسهای Wireless_tech@ و Voip_Tech@  دیدن فرمایید.

📚 مقالات مرتبط در «وایرلس»
نیاز به تجهیزات میکروتیک و شبکه دارید؟
مشاهده فروشگاه داده نما